Autoband verwisselen gereedschap voor onderweg

Een lekke band is al vervelend genoeg; dan wil je niet ontdekken dat je autoband verwisselen gereedschap incompleet is. Met een passende krik, een goede wielmoersleutel en een paar simpele veiligheidsmiddelen kun je veel rustiger werken. Controleer die spullen liever thuis dan op een donkere parkeerplaats of langs de weg.

Basisgereedschap voor een autoband verwisselen

Voor een wielwissel heb je meer nodig dan alleen een reservewiel. Het gereedschap moet passen bij je auto, stevig genoeg zijn en op een logische plek in de auto liggen. Dit is de basis die je vooraf wilt controleren:

• een krik die geschikt is voor het gewicht van de auto;
• een wielmoersleutel of kruissleutel met de juiste maat;
• wielkeggen om wegrollen te voorkomen;
• de slotboutdop als je velgsloten hebt;
• werkhandschoenen voor grip en bescherming.

Krik voor het juiste krikpunt

De krik tilt de auto net ver genoeg op om het wiel te kunnen verwijderen. Belangrijk is dat je hem alleen gebruikt op het aangewezen krikpunt. Dat staat meestal in het instructieboekje en is vaak te herkennen aan een verstevigd deel onder de dorpel.

Een krik op de verkeerde plek kan de dorpel beschadigen of scheef wegdrukken. Kijk daarom vooraf waar de krikpunten zitten, zeker als je de auto nog niet lang hebt.

Let ook op het draagvermogen. Een zware SUV of elektrische auto vraagt om een krik die daar echt voor bedoeld is.

Kruissleutel voor meer grip

Een kruissleutel werkt vaak prettiger dan de korte sleutel uit de boordset. Door de langere armen kun je meer kracht zetten zonder te trekken of te wrikken aan één klein handvat.

Dat merk je vooral bij wielbouten die stevig vastzitten door roest, vuil of montage met te veel kracht. Controleer wel of de dopmaat past bij jouw wielbouten of wielmoeren. Een stevige sleutel met de verkeerde maat helpt onderweg nog steeds niet.

Wielkeggen tegen wegrollen

Wielkeggen zijn klein, goedkoop en toch vaak vergeten. Ze blokkeren een wiel dat op de grond blijft staan, zodat de auto minder makkelijk kan bewegen zodra één kant wordt opgekrikt.

• Wissel je een voorwiel, plaats dan een kegel bij een achterwiel.
• Wissel je een achterwiel, plaats dan een kegel bij een voorwiel.
• Gebruik ze vooral op een lichte helling, nat wegdek of gladde bestrating.

Een steen of stuk hout is hooguit een noodoplossing. Echte wielkeggen van rubber of kunststof blijven beter liggen en zijn betrouwbaarder.

Slotboutdop voor velgsloten

Veel lichtmetalen velgen hebben één beveiligde wielbout per wiel. Die krijg je alleen los met de bijbehorende slotboutdop. Zonder die adapter kun je met een complete gereedschapsset alsnog vastlopen.

De dop ligt vaak bij het reservewiel, in het handschoenenkastje of onder de laadvloer. Leg hem op een vaste plek terug en controleer af en toe of hij er nog ligt. Als hij kwijt is, moet een garage of pechhulp de slotbout meestal met speciaal gereedschap verwijderen.

Handschoenen voor schoon en veilig werken

Handschoenen lijken een detail, maar ze maken een wielwissel een stuk prettiger. Je hebt meer grip op natte of vuile onderdelen en je voorkomt snijplekjes door scherpe randen aan de velg.

Kies liever werkhandschoenen met rubberen coating dan dunne wegwerphandschoenen. Die laatste houden je handen schoon, maar beschermen nauwelijks bij tillen, trekken of het loshalen van een vastzittend wiel.

Wat vaak al in de auto ligt

In veel auto's ligt al een deel van de uitrusting, maar de inhoud verschilt sterk per merk, bouwjaar en uitvoering. Bij oudere auto's vind je vaak nog een krik en reservewiel. Nieuwere auto's hebben vaker een thuiskomer of alleen een reparatieset.

Haal de vloer van de kofferbak eens omhoog en kijk wat er echt aanwezig is. Let meteen op roest, ontbrekende onderdelen en de bandenspanning van het noodwiel.

Schaarkrik bij oudere auto's

Een schaarkrik is compact en past makkelijk onder de laadvloer. Voor noodgebruik is dat prima, zolang je hem op een vlakke, stevige ondergrond gebruikt en precies onder het juiste krikpunt plaatst.

Het nadeel is dat hij minder stabiel aanvoelt dan een garagekrik en dat het opdraaien kracht kost. Draait de schroefdraad stroef of zie je verbogen delen, dan is vervangen verstandiger dan hopen dat hij het bij pech nog doet.

Standaard wielmoersleutel in de kofferbak

De standaard wielmoersleutel is meestal klein en licht. Hij is bedoeld om zo min mogelijk ruimte in te nemen, niet om vastzittende bouten comfortabel los te krijgen.

Test thuis of je de wielbouten er een klein stukje mee los krijgt. Lukt dat niet zonder veel moeite, leg dan een kruissleutel of telescopische wielmoersleutel in de auto. Dat voorkomt frustratie op een moment waarop je al genoeg aan je hoofd hebt.

Thuiskomer in plaats van reservewiel

Een thuiskomer is een smal noodwiel. Je kunt er tijdelijk mee verder rijden, meestal met een maximumsnelheid van 80 km/u. Het is geen volwaardig reservewiel voor lange afstanden, volle belading of sportief rijgedrag.

• Controleer de bandenspanning van de thuiskomer.
• Kijk of het rubber niet uitgedroogd of gescheurd is.
• Lees de snelheids- en afstandsbeperking op de band of in het instructieboekje.

Bandenreparatieset bij nieuwere auto's

Veel nieuwere auto's hebben geen reservewiel meer, maar een compressor met afdichtmiddel. Daarmee kun je soms een klein gaatje in het loopvlak tijdelijk dichten, bijvoorbeeld door een schroef of spijker.

Bij een scheur in de wang, een klapband of een band die van de velg is gelopen werkt zo'n set niet. Ook kan afdichtmiddel gevolgen hebben voor de bandenspanningssensor. Zie het dus als noodoplossing om voorzichtig een garage te bereiken, niet als volledige vervanger van een wielwissel.

Zo gebruik je het gereedschap in de juiste volgorde

De volgorde is belangrijker dan veel mensen denken. Wie meteen begint met krikken of de wielbouten volledig losdraait, maakt de auto minder stabiel. Werk rustig en sla geen veiligheidsstappen over.

Zet de auto veilig stil

Rijd, als dat nog kan, naar een veilige plek: een parkeerhaven, brede vluchtstrook, rustig zijstraatje of tankstation. Zet de alarmlichten aan en trek een veiligheidsvest aan voordat je uitstapt.

Laat passagiers aan de veilige kant uitstappen. Op de snelweg wachten zij bij voorkeur achter de vangrail. Pas daarna pak je het gereedschap uit de kofferbak.

Zet de auto vast met handrem en wielkeggen

Zet de auto in de eerste versnelling of in de parkeerstand bij een automaat. Trek daarna de handrem stevig aan. Plaats vervolgens wielkeggen bij een wiel dat op de grond blijft staan.

Laat niemand in de auto zitten terwijl je werkt. Beweging in de auto kan net genoeg zijn om de krik onrustig te laten staan.

Draai de wielbouten eerst los

Draai de wielbouten een kwartslag tot één slag los terwijl het wiel nog op de grond staat. Dan draait het wiel niet mee en hoef je minder kracht te zetten zodra de auto op de krik staat.

• Verwijder de bouten nog niet volledig.
• Gebruik bij velgsloten eerst de juiste slotboutdop.
• Zet geen sprongen of schokken op de sleutel; gelijkmatige kracht is veiliger.

Krik de auto rustig omhoog

Plaats de krik onder het aangewezen krikpunt en controleer of de voet stevig staat. Krik langzaam omhoog tot het wiel net loskomt van de grond. Hoger hoeft niet.

Stop meteen als de krik scheef trekt, wegzakt of kraakt. Laat de auto dan rustig zakken en zoek een betere plek. Ga nooit met een arm of been onder een auto die alleen op een krik staat.

Wissel het wiel en draai kruislings vast

Haal de wielbouten los en leg ze op een plek waar ze niet wegrollen. Til het wiel recht van de naaf en plaats het reservewiel of de thuiskomer. Draai de bouten eerst met de hand in, zodat je voelt of de schroefdraad goed pakt.

Draai daarna kruislings aan: steeds naar de bout aan de overkant. Zo trekt het wiel gelijkmatig tegen de naaf en verklein je de kans dat het scheef komt te zitten.

Laat de auto zakken en trek na met de momentsleutel

Laat de auto zakken tot het wiel weer stevig op de grond staat. Verwijder de krik en trek de bouten daarna definitief kruislings vast. Een momentsleutel is hiervoor het beste gereedschap, omdat elke auto een voorgeschreven aandraaimoment heeft.

Heb je onderweg geen momentsleutel, draai de bouten dan stevig vast zonder te forceren en laat ze zo snel mogelijk controleren. Rijd na de wissel rustig, zeker met een thuiskomer.

Conclusie

Goed gereedschap maakt een wielwissel veiliger en minder stressvol: een passende krik, bruikbare wielmoersleutel, wielkeggen, slotboutdop en handschoenen horen bij de basis. Controleer ook wat er al in je auto ligt en of het nog bruikbaar is. Sta je op een gevaarlijke plek, is de ondergrond slecht of ontbreekt essentieel gereedschap, dan is hulp inschakelen de verstandigste keuze.